15 april 2022

The passion, een zwaar commercieel filmproject, waarmee een slimme zakenman een poging doet gebruik te maken van de onderbuikreligiositeit onder nederlanders, die liever niet al dat gedoe in kerken willen maar wel het idee hebben dat er misschien toch ergens iets is waar ze op kunnen terugvallen: god zal ons redden. Dat doet ie niet om voor de hand liggende redenen, maar het geloof is er wel des te comfortabeler om.

De promotoren van die rolprent waren er dus in geslaagd een radioprogramma voor hun kar te spannen en dat zond dus een zogenoemd ‘nieuwsitem’ uit waarin een theologieprofessor aan het woord werd gelaten om zonder enige tegenspraak te komen beweren dat het bestaan van jesus onomstotelijk was bewezen en dat daar in de wetenschappelijke wereld geen enkele twijfel over bestond.

Daar word ik dan even stil van. Niet dat zo’n sukkel dat beweert maar dat dat in het moderne nederland nog steeds kan, onzin uitkramen en niemand die dat tegen mag spreken. Want dat is natuurlijk wel zo: hilversum belet gewoon dat de gegeven academische verworvenheden van meer dan 150 jaar oud gehoord mogen worden. Harnack, die brave rector van de berlijnse universiteit, die ook professor in de geschiedenis van het kerkelijk dogma was, zou, mocht hij nog geleefd hebben, met verbazing hebben aanschouwd hoe de simpele erkende waarheden over de bijbelhistorie en de historie van het kerkelijk dogma gewoon onder tafel werden geveegd in een modern land, waar de waarheid wel verkondigd maar niet beleden wordt. Harnack en zijn tijdgenoten, die uitvoerig fundamenteel onderzoek deden naar de bronnen van het bijbelontstaan zouden ook stomverbaasd zijn geweest om te horen dat deze hilversumse coterie beweerde dat de meest upto date verslaglegging over jesus kwam van paulus die ook maar even tot tijdgenoot en metgezel van jesus werd omgebouwd in het programma. Mensen die zich totaal niet bewust zijn van het

gegeven dat er een allegorische traditie was in het joodse land waarin dit soort verhalen als die in de bijbel steeds opnieuw geschreven werden, die ook geen idee hebben van de historie van de qumrangrotten en de teksten vandaar die in groningen bestudeerd worden (waar ze zich om zo een hilversums programma wel een bult gelachen zullen hebben), waaruit blijkt dat er diverse messiassen rond liepen in het israel van die tijd. Ach, het doet er ook niet zoveel toe, maar het is wel illiustratief voor de wijze waarop onze cultuur van de lage landen steeds meer gaat geloven in een eigen naar binnen gekeerd gelijk. Men schrapt gewoon hele stukken wetenschappelijke geschiedenis om onzinverhalen te kunnen gaan ophangen en verdringt dan elk geluid dat zou kunnen wijzen op de onwaarachtigheid van het verhaal. Gramsci zou dat wel culturele hegemonie genoemd hebben, maar in zijn tijd sloot je dat op in inkt en papier en legde dat weg als er teveel onzin uit omhoog kwam, maar in onze tijd wordt daarmee het geluid van de enige nieuwszender die er nog over is (als er geen voetballen is tenminste) bepaald en dan heb je geen keuze meer en is het luisteren of afzetten.

Arm klein en kleinzielig landje